Co zobaczyć w Haarlemie? 16 miejsc

Kiedy mowa o Holandii, prawdopodobnie przychodzi wam na myśl Amsterdam. Ja zupełnie przypadkiem dowiedziałem się od znajomego o Haarlemie, mieście położonym tuż obok Amsterdamu. Pomyślałem, że skoro już jestem w Amsterdamie, to tam zajrzę. Wsiadłem więc do pociągu i ruszyłem.

Szczerze mówiąc, to miasto podoba mi się chyba bardziej niż sam Amsterdam. Mało ludzi, zarówno rano, jak i w ciągu dnia, targi, czysto, wszędzie przyroda i spokój. Jeśli macie trochę więcej czasu, zdecydowanie polecam zajrzeć do Haarlemu.

Haarlem to zabytkowe miasto w Holandii, w którym znajdziecie kanały, ceglane domy, gotyckie kościoły, muzea i spokojne tereny zielone poza centrum. Większość głównych zabytków znajduje się w odległości krótkiego spaceru od placu Grote Markt, więc Haarlem dobrze nadaje się zarówno na jednodniową wycieczkę z Amsterdamu, jak i na spokojniejszy weekend w mieście.

Kanał Spaarne i nabrzeża Haarlemu

Spaarne to główny kanał Haarlemu, który przepływa przez miasto i tworzy jedną z najlepszych scenerii do pierwszego spotkania z Haarlemem. Z mostów i nabrzeży widać liczne zabytkowe domy, zacumowane łodzie i codzienne życie miasta nad wodą. To właśnie kontrast między taflą wody, wąskimi fasadami i rozległym niebem nadaje Haarlemowi typowo holenderski charakter.

Kanał jest nie tylko turystyczną scenerią, ale też ważną osią miasta. Wzdłuż wody stoją domy z różnych epok, od tradycyjnych wąskich budynków z cegły po późniejszą zabudowę miejską. Spacer nabrzeżem łatwo połączyć ze zwiedzaniem centrum, wiatraka De Adriaan lub któregoś z muzeów Haarlemu.

Na wodzie można zobaczyć małe łodzie mieszkalne, łodzie wycieczkowe i zwykły ruch wodny, a ulice po obu stronach otaczają drzewa i zabytkowe domy. Jeśli chcecie poznać Haarlem bez pośpiechu, Spaarne jest dobrym punktem orientacyjnym: z jego okolic szybko dotrzecie do Grote Markt, dzielnicy wokół Bakenessergracht i parków na południu.

Wiatrak De Adriaan

De Adriaan to znany wiatrak nad brzegiem Spaarne i jeden z najbardziej charakterystycznych punktów Haarlemu. Stoi nad wodą niedaleko zabytkowego centrum, więc jego sylwetka wyróżnia się nie tylko z perspektywy nabrzeża, ale też przepływających łodzi. Zdjęcie przedstawia wiatrak w miejskim otoczeniu, między wodą a domami, co dobrze pokazuje, jak naturalnie zabytki przemysłowe łączą się w Haarlemie z zabudową mieszkalną.

Jedyny wiatrak na trasie spaceru po zabytkowym centrum, a oni akurat go remontują. Ja to po prostu mam szczęście do robienia zdjęć 😅.

Zabytkowe ulice i domy w centrum

Centrum Haarlemu najlepiej zwiedzać pieszo, ponieważ w bocznych uliczkach zachowały się całe rzędy wąskich ceglanych domów.

Na przykład zdjęcie powyżej zrobiłem podczas spaceru z placu, który zacząłem przy kościele przy ulicy Warmoesstraat, skąd poszedłem na ulicę Schagchelstraat, widoczną na zdjęciu poniżej, a następnie na Groot Heiligland, którą również widać na zdjęciu poniżej. Wszystkie te ulice łączą się ze sobą. Naprawdę piękny spacer. Szczególnie jeśli wybierzecie się tędy wcześnie rano. Jest tu mało ludzi, cisza i spokój.

Kolejna ulica pokazuje typowe połączenie starej zabudowy ze współczesnym życiem miejskim. Domy mają różne szczyty, kolory i rozmiary okien, a mimo to tworzą spójną całość. Podczas spaceru warto zwracać uwagę przede wszystkim na detale ceglanych ornamentów, drzwi, szyldów i wąskich przejść między głównymi ulicami.

Powyżej znajduje się zdjęcie ulicy Nieuw Heiligland, która odchodzi od ulicy Groot Heiligland widocznej na zdjęciu poniżej.

Zdecydowanie polecam zajrzeć w mniejsze i węższe boczne uliczki. Domy stoją tu blisko siebie, chodniki są wąskie, a przestrzeń często uzupełniają rowery, kwiaty i drobne dekoracje. Niektóre domy są nawet krzywe. 

A tych ładnych uliczek jest w Haarlemie naprawdę sporo. Kiedy myślałem, że przeszedłem już wszystkie, trafiłem na ulicę Wilhelminapark. Po prostu piesza wędrówka po Haarlemie to konieczność.

Amsterdamse Poort

Amsterdamse Poort to zabytkowa brama miejska na wschodnim skraju starego Haarlemu i pamiątka po dawnych fortyfikacjach. Ceglana budowla ma wyraźnie zaznaczony przejazd, narożne wieże i strome dachy, dobrze widoczne również z pobliskiego placu. Brama stoi na trasie między centrum a wschodnimi częściami miasta i jest jedną z najciekawszych zachowanych budowli poza głównym placem Grote Markt.

Grote Kerk na placu Grote Markt

Grote Kerk, znany również jako kościół św. Bawona, jest główną dominantą Haarlemu i stoi bezpośrednio przy Grote Markt. Ta rozległa gotycka budowla z cegły ma wysokie przypory, duże ostrołukowe okna i wieżę z zegarem, widoczne z wielu ulic w centrum. Plac wokół kościoła to naturalny punkt wyjścia do zwiedzania miasta.

Ogólny widok z placu pokazuje skalę kościoła i jego relację z otaczającą zabudową. Fasady kawiarni i zabytkowych domów tworzą tu zwartą przestrzeń miejską, nad którą wyraźnie góruje kościół. Podczas wizyty w Haarlemie warto obejść budowlę z kilku stron, ponieważ z każdego narożnika wyróżniają się inne elementy gotyckiej architektury.

Grote Markt i zabytkowe budynki ratuszowe

Grote Markt to główny plac Haarlemu, przy którym skupiają się najważniejsze budowle miejskie, restauracje i trasy spacerowe. Na zdjęciu obok kościoła widać charakterystyczną zabytkową fasadę z bogato rozczłonkowanym szczytem oraz okoliczne budynki z cegły w różnych odcieniach. Plac jest dobrym punktem orientacyjnym i miejscem na krótką przerwę między zwiedzaniem kościoła, muzeów i ulic handlowych.

Vleeshal to wyróżniający się zabytkowy budynek przy Grote Markt, którego zdobiona ceglana fasada kontrastuje z monumentalną fasadą kościoła. Budowla należy do najczęściej fotografowanych domów w centrum, a w jej otoczeniu dobrze widać typowo holenderskie wykorzystanie ornamentów, schodkowych szczytów i kolorowych elementów kamiennych.

Zabytkowy ratusz i okoliczne domy uzupełniają obraz Grote Markt o reprezentacyjną architekturę miejską. Na zdjęciu widać dekoracyjną fasadę z herbem i zegarem, która kontrastuje z prostszymi sąsiednimi budynkami. Podczas zwiedzania placu w ciągu kilku minut zetkniecie się więc z kościelną, administracyjną i handlową historią Haarlemu.

Targ serowy w Haarlemie

Stoisko z serami przypomina, że kuchnia holenderska opiera się między innymi na bogatym wyborze serów lokalnych i regionalnych. Na zdjęciu wystawiono dziesiątki rodzajów o różnych rozmiarach, kolorach i sposobach przygotowania, od młodych jasnych serów po bardziej dojrzałe pomarańczowe odmiany. Degustacja lub zakup sera to prosty sposób, by przywieźć z Haarlemu jadalną pamiątkę.

Dom Corrie ten Boom

Dom Corrie ten Boom w sercu Haarlemu kryje jedną z najważniejszych historii odwagi z czasów II wojny światowej. W tym dawnym zakładzie zegarmistrzowskim rodzina ten Boom ryzykowała własnym życiem, budując za fałszywą ścianą tajną kryjówkę dla Żydów i członków ruchu oporu. Choć część rodziny nie przeżyła wojennych cierpień, Corrie nadal przekazywała tę opowieść o nadziei, a w 1988 roku przekształciła rodzinny dom w żywe muzeum. Podczas wizyty przeniesiecie się wprost do lat 40. XX wieku i na własne oczy zobaczycie autentyczne wnętrza oraz słynną kryjówkę.

Bazylika katedralna św. Bawona

Bazylika katedralna św. Bawona to duży neogotycki kościół na południowym skraju Haarlemu, inny niż gotycki Grote Kerk przy Grote Markt. Z daleka wyróżniają się dwie wysokie wieże i zielona kopuła, tworzące wyrazistą sylwetkę ponad drzewami i okolicznymi ulicami.

Widok z bliska ukazuje potężną ceglaną fasadę, wysokie wieże i łukowe wejście. Bazylika jest interesująca nie tylko ze względu na rozmiary, ale też różnice w porównaniu ze starszym kościołem św. Bawona w centrum: to samo wezwanie reprezentuje tu późniejsza monumentalna architektura sakralna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady wstępu i ewentualne nabożeństwa.

Park i ogrody Elswout

Elswout to zabytkowy kompleks parkowy pod Haarlemem z zadbanymi alejkami, elementami wodnymi i budynkami dawnej posiadłości. Można tu wybrać się na spokojniejszy spacer i zobaczyć, jak wyglądał reprezentacyjny krajobraz wokół wiejskich rezydencji w okolicach Haarlemu.

Zabytkową rezydencję na terenie Elswout otaczają rozległy trawnik, kanały wodne i stare drzewa. Widok przez łąkę dobrze pokazuje odległość między głównym budynkiem a parkowymi alejkami. Dlatego Elswout warto odwiedzić szczególnie wtedy, gdy chcecie uzupełnić zwiedzanie zabytków Haarlemu o przyrodę i architekturę wiejskiej rezydencji.

Zbiorniki wodne i wysepki w parku Elswout tworzą naturalnie wyglądającą scenerię z liliami wodnymi, łąkami i bujną zielenią. Ścieżki wokół stawów nadają się na niespieszny spacer i fotografowanie, ponieważ otwarte widoki przeplatają się tu z leśnymi odcinkami. Woda przypomina jednocześnie o typowo holenderskim sposobie gospodarowania krajobrazem.

Drewniany mostek z balustradą przypominającą gałęzie należy do drobnych detali, które nadają parkowi Elswout osobisty charakter. Wąska ścieżka prowadzi przez płytki rów wśród mchu, paproci i drzew, dzięki czemu wizyta przypomina bardziej wycieczkę wśród przyrody niż zwykły miejski spacer. Mostek to jedno z miejsc, w których warto zwolnić i przyjrzeć się kompozycji parku.

W każdym razie pamiętajcie, że jest tu tylko jedno wejście i jedno wyjście. Myślałem, że wyjdę furtką po drugiej stronie terenu, ale była zamknięta.

Landgoed Duinlust

Landgoed Duinlust to zabytkowa rezydencja na skraju Parku Narodowego Zuid-Kennemerland, która łączy bogatą historię z urokiem holenderskiej przyrody. Ta posiadłość, której początki sięgają XVII wieku, a obecna neorenesansowa forma pochodzi z końca XVIII wieku, służyła jako letnia siedziba arystokracji.

Obecnie, w 2026 roku, mieści się tu jakieś studio fotograficzne. Warto jednak obejrzeć budynek przynajmniej z zewnątrz.

Schoterveense molen

Schoterveense Molen to malowniczy i cenny historycznie wiatrak z 1634 roku, który znajdziecie w północnej części Haarlemu. Ten tradycyjny holenderski wiatrak typu wipmolen przez stulecia służył do osuszania okolicznych mokradeł i polderów, a do dziś przypomina o mistrzostwie holenderskiej inżynierii wodnej.

Wiatrak znajduje się nieco poza klasyczną trasą po zabytkowym centrum. Mimo to warto tu zajrzeć. Oprócz wiatraka jest tu mały park Heussensstraat i staw.

Praktyczne informacje przed wizytą w Haarlemie

• Zabytkowe centrum, Grote Markt, Grote Kerk, nabrzeża Spaarne i Amsterdamse Poort można wygodnie połączyć w jeden spacer.
• Na dłuższą wycieczkę warto połączyć centrum z parkiem Haarlemse Hout lub kompleksem Elswout na południowym skraju miasta.
• Przed wyjazdem sprawdźcie aktualne godziny otwarcia i warunki wstępu do poszczególnych muzeów, kościołów oraz kompleksu Elswout.
• Jeśli planujecie zwiedzić również okolice Haarlemu, zastanówcie się, czy nie lepiej wypożyczyć rower.

Polecane muzea w Haarlemie

• Frans Hals Museum – muzeum poświęcone sztuce holenderskiej, zwłaszcza tradycji malarskiej Haarlemu i twórczości Fransa Halsa.
• Teylers Museum – zabytkowe muzeum nauki, sztuki i okazów przyrodniczych w centrum miasta, dobre jako uzupełnienie spaceru wzdłuż Spaarne.

Pomysły na atrakcje w Haarlemie

• Rejs po Spaarne – sposób na obejrzenie zabytkowych domów i nabrzeży z innej perspektywy.
• Spacer po hofjes – zamknięte dziedzińce Haarlemu z małymi domami i zielenią należą do charakterystycznych, spokojniejszych zakątków miasta; sprawdźcie ich aktualną dostępność.
• Wiele pomysłów na wycieczki znajdziecie na GetYourGuide.com.

• Frans Hals Museum: https://www.franshalsmuseum.nl/, Mapy Google
• Teylers Museum: https://www.teylersmuseum.nl/, Mapy Google
• De Adriaan: https://www.molenadriaan.nl/, Mapy Google